Van zelfbescherming naar zelfwaardering
Er komt een moment in het leven waarop de manieren waarop we onszelf beschermen niet langer alleen helpen, maar ook beginnen te belemmeren.
De muur die ooit veiligheid gaf, voelt ineens benauwend. De controle die ooit rust bracht, kost nu energie. Wat ooit nodig was om te overleven, staat het leven zelf in de weg.
Er kan een moment komen in je leven waarop je merkt dat de manieren waarop je jezelf beschermt niet meer helpen zoals vroeger. Wat ooit veiligheid gaf, begint benauwend te voelen. De controle die rust bracht, kost nu vooral veel energie. Niet omdat je iets verkeerd doet, maar omdat je leven veranderd is.
Iedereen ontwikkelt manieren om met pijn, afwijzing of verlies om te gaan. Misschien trek je je terug wanneer iets te dichtbij komt. Misschien ga je juist harder werken, meer zorgen, meer aanpassen of meer controleren. Vaak zijn dit geen bewuste keuzes, maar reacties die ooit nodig waren. Ze hielpen je overeind te blijven op een moment dat het moeilijk was.
Deze vormen van zelfbescherming zijn niet fout. Ze zijn ontstaan uit noodzaak. Ze verdienen erkenning, geen oordeel.
Tegelijk kan het gebeuren dat deze patronen je later gaan beperken. De muren die je veiligheid boden, houden ook nabijheid buiten. De controle die houvast gaf, laat weinig ruimte voor ontspanning, spontaniteit of contact. Dan kan er langzaam een verlangen ontstaan om niet alleen te functioneren, maar ook werkelijk aanwezig te zijn in je leven.
De beweging van zelfbescherming naar zelfwaardering vraagt geen strijd en geen snelle verandering. Het vraagt eerder om vertraging en aandacht. Om leren kijken naar je eigen patronen met mildheid en nieuwsgierigheid. Niet om ze af te breken, maar om te begrijpen waarom ze er zijn.
Wanneer er ruimte ontstaat om jezelf te zien in je geschiedenis en in wat je hebt meegedragen, kan er iets verschuiven. Niet omdat alles opgelost is, maar omdat je jezelf minder hoeft te bevechten. Zelfwaardering groeit niet uit perfectie of controle, maar uit het erkennen van wie je bent geworden door alles wat je hebt meegemaakt.
Dat is geen eindpunt, maar een beweging. Een manier van leven waarin je jezelf niet langer hoeft te beschermen tegen je eigen bestaan, maar leert om er met meer rust en openheid bij te blijven.
Man zonder masker
Hee man, herken je dit?:
In een wereld vol hoge verwachtingen, prestatiedruk en snelle verandering kan het veiliger voelen om je gevoel te verstoppen achter een masker. Dit masker helpt je verbergen dat je misschien worstelt met onzekerheid, sociale angsten of een laag zelfbeeld. het helpt je om je voor anderen en op een dieper niveau voor jezelf te verbergen.
Veel mannen groeien op met het idee dat ze sterk moeten zijn, zelfstandig en in controle. Gevoelens worden vaak vroeg naar de achtergrond geschoven, niet omdat ze er niet zijn, maar omdat er weinig ruimte voor lijkt. Het kan veiliger voelen om een masker te dragen dan om te laten zien wat er vanbinnen speelt.
Dat masker helpt om door te gaan. Om te functioneren in werk, relaties en verwachtingen. Tegelijk kan het ook afstand creëren. Tot jezelf en tot anderen. En soms, op momenten dat je alleen bent, voel je dat er iets knelt. Een verlangen naar meer echtheid. Naar contact dat niet alleen draait om prestaties, maar ook om wat je werkelijk ervaart.
Ik ken dat verlangen. En ik ontmoet veel mannen die hiermee worstelen. Mannen die hun plek willen innemen in het leven, maar merken dat ze zichzelf onderweg zijn kwijtgeraakt. Die kracht en zachtheid niet als tegenpolen willen ervaren, maar als iets dat samen kan bestaan.
Begeleiding betekent hier niet dat het masker eraf moet. Het betekent onderzoeken wanneer en waarom het is ontstaan. Wat het heeft beschermd en wat het nu misschien in de weg staat. Niet om iets te forceren, maar om met meer bewustzijn te leren kiezen.
Voor veel mannen is het een nieuw terrein om gevoelens serieus te nemen zonder zichzelf te verliezen. Om grenzen te voelen en aan te geven. Om verantwoordelijkheid te dragen zonder alles alleen te hoeven doen. Dat proces vraagt tijd en veiligheid.
Het gaat niet om worden wie je zou moeten zijn, maar om ruimte maken voor wie je bent. Met alles wat daarbij hoort. Dat is geen rechte weg en geen belofte van verandering, maar wel een beweging richting meer aanwezigheid en verbinding.
Verandering begint met ruimte maken
Wanneer je vastloopt in je leven, lijkt het vaak alsof er iets kapot is dat gerepareerd moet worden. Maar mijn ervaring leert dat echte verandering meestal niet begint met oplossen. Het begint met ruimte maken. Ruimte om stil te staan, te kijken, en te voelen wat er in je omgaat.
Wanneer je vastloopt in je leven, kan het voelen alsof er iets kapot is dat gerepareerd moet worden. Alsof je harder moet werken, beter moet begrijpen of sneller moet veranderen. Toch zie ik vaak dat echte verandering niet begint met oplossen, maar met ruimte maken.
Ruimte om even stil te staan. Om te merken wat er eigenlijk gebeurt vanbinnen. Om niet meteen te hoeven weten wat de volgende stap is.
Ik herken dit ook uit mijn eigen leven. Ik heb lang geleefd vanuit een overtuiging dat ik moet doorzetten. Dat meer inzet en meer controle de situatie zouden verbeteren. Pas toen ik leerde om bewust te vertragen - en heel belangrijk - zonder direct antwoord te zoeken, merkte ik dat er iets begon te ontspannen. Niet omdat alles ineens duidelijk werd, maar omdat er weer ruimte kwam om te voelen en waar te nemen.
In die ruimte kwamen inzichten niet door hard denken, maar eerder vanzelf. Alsof ze er al waren, maar eerder geen plek hadden om zich te laten zien.
Dit proces heeft mij geleerd dat verandering zelden ontstaat door jezelf te forceren. Vaak is er al veel aanwezig aan kracht, veerkracht en helderheid. Wat ontbreekt, is niet de capaciteit, maar de ruimte om daarmee in contact te komen.
Ook in begeleiding zie ik hoe belangrijk het is om eerst veiligheid en rust te creëren. Een plek waar je zonder oordeel kunt onderzoeken wat er speelt. Waar patronen zichtbaar mogen worden, zonder dat ze meteen veranderd hoeven te worden. Van daaruit kan er beweging ontstaan, in een tempo dat klopt.
Soms is het serieus nemen van een verlangen naar verandering al genoeg om iets in gang te zetten. Niet omdat je al weet hoe het verder moet, maar omdat je jezelf toestaat om even stil te staan bij wat er werkelijk toe doet.